Zendaya’s vertolking van Athena valt op als een van de meest opvallende elementen in Christopher Nolans *The Odyssey*, die ondanks haar korte optredens een blijvende impact achterlaat en een al lang bestaand patroon in Nolans filmmaken voortzet. Kort nadat het publiek geloofde dat *Oppenheimer* het hoogtepunt van Nolans ambitie vertegenwoordigde, overtrof hij die verwachtingen met *The Odyssey*, wat zijn grootste, duurste en technisch meest veeleisende onderneming tot nu toe markeert.
Aangepast aan het klassieke Griekse epos van Homerus, beschrijft *The Odyssey* de reis van Odysseus (Matt Damon) na de Trojaanse oorlog, terwijl hij door talloze gevaren navigeert bij zijn terugkeer naar Ithaca, waaronder ontmoetingen met een cycloop, sirenes, een heks en een nimf. Tegelijkertijd begint zijn zoon Telemachus (Tom Holland) aan een zoektocht om zijn vader te lokaliseren, terwijl zijn moeder Penelope (Anne Hathaway) zich verzet tegen de avances van talloze vrijers, met name Antinous (Robert Pattinson). In de uitgebreide cast van de film speelt Zendaya ook de rol van Athena, de godin van de wijsheid.
Zoals eerder opgemerkt, is het personage van Zendaya beperkt aanwezig op het scherm en verschijnt hij op belangrijke momenten kort voor Odysseus als een bron van wijsheid, een bewaker tijdens zijn reizen en een leidende kracht. In overeenstemming met zijn eerdere werken en ondanks het bronmateriaal, bevat Nolan echter een draai waarin het karakter van Zendaya centraal staat, een narratieve keuze die een decennialange trend in zijn films in stand houdt.
Was Zendaya eigenlijk Athene in *The Odyssey*?
Talrijke goddelijke figuren zijn prominent aanwezig in *The Odyssey*, waarbij Poseidon – geïdentificeerd als de vader van de Cycloop – een belangrijke rol speelt, naast Zeus, wiens wetten centraal staan in het verhaal, en Athena. De godin manifesteert zich aan Odysseus tijdens cruciale momenten van zijn reis en dient als katalysator die hem ertoe aanzet het eiland te verlaten waar hij met Calypso woonde en zijn koers terug naar huis te sturen. Nolan introduceerde echter een wending in het derde bedrijf waardoor kijkers niet zeker wisten of het karakter van Zendaya echt Athena was.
In een scène waarin Odysseus de Trojaanse invasie aan Penelope vertelt terwijl hij zijn ware identiteit verbergt, toont *The Odyssey* hoe Odysseus en zijn krijgers het standbeeld van Athene in Troje ontheiligen en haar priesteres vermoorden, een rol gespeeld door Zendaya. Deze reeks leidde tot discussie over de vraag of Zendaya daadwerkelijk de godin Athene portretteerde of dat ze gedurende de hele film consequent de priesteres speelde, en alleen aan Odysseus verscheen als een uiting van zijn schuldgevoel met betrekking tot de vernietiging van Troje, het standbeeld en de vrouw zelf.
De film laat deze dubbelzinnigheid opzettelijk onopgelost en nodigt het publiek uit om zijn eigen interpretaties te vormen. De meest voorkomende opvatting suggereert dat Zendaya twee verschillende karakters portretteert in plaats van één personage dat in verschillende contexten verschijnt. In deze lezing speelt ze Athene, die de vorm aanneemt van de priesteres die door de mannen van Odysseus is vermoord om zijn wroeging te symboliseren. Als alternatief is het aannemelijk dat de priesteres inderdaad vermomde Athene was, wat aansluit bij de overtuiging dat goden zich vaak vermengden met stervelingen.
Zendaya's weergave van Athene vertegenwoordigt een klassiek Christopher Nolan-mysterie
Het enigma rond Zendaya’s weergave van Athene in The Odyssey zet een bekend patroon in Nolans werk voort. Hij eindigt zijn films gewoonlijk met raadselachtige momenten met een open einde, die de kijkers aanmoedigen hun eigen lezingen te bedenken. Klassieke voorbeelden zijn onder meer de conclusie van Inception, waar de tol van Cobb (Leonardo DiCaprio) ons doet afvragen of hij nog steeds droomt, en de finale van The Dark Knight Rises, die aanleiding geeft tot discussie over de vraag of BruceWayne (ChristianBale) echt voortleeft.
Gezien deze context is het nauwelijks onverwacht dat Nolan dezelfde aanpak hanteerde in The Odyssey door een personage te maken waarvan niemand had verwacht dat het onzeker zou blijven. De intriges rond Zendaya’s Athena sluiten aan bij de kernmotieven van de film – trauma, geloof en schuldgevoel – en bieden het publiek voldoende materiaal om over na te denken.
