Netflix heeft de film die Quentin Tarantino de ‘beste aller tijden’ noemde, in ere hersteld. Deze cruciale Hollywood-kaskraker keert terug naar het streamingplatform en biedt de ideale gelegenheid om een thriller opnieuw te bekijken die de manier waarop studio's filmmaken fundamenteel hebben veranderd. De dienst omvat alle vier delen van de franchise, waardoor abonnees het origineel kunnen bekijken naast de steeds dubieuze vervolgstukken.
Deze restauratie alleen al rechtvaardigt de toevoeging, maar de eerste inzending bevat een nog krachtigere aanbeveling van een van de meest fervente liefhebbers van de hedendaagse cinema. Quentin Tarantino heeft decennia lang een encyclopedische beheersing van de genrefilm getoond, variërend van obscure exploitatietitels tot grote Hollywood-klassiekers. Toen hem werd gevraagd de beste film ooit te identificeren, was zijn antwoord onverwacht direct.
Tarantino is gewend om botte en exacte antwoorden te geven op vragen over cinema, en hij heeft bewust de term 'film' gekozen. Hij merkte op dat hoewel het misschien niet de allerhoogste ‘film’ is, het ongetwijfeld de allerhoogste ‘film’ is, waardoor dat semantische verschil de kern van zijn betoog vormt. Dit onderscheid is van belang bij het analyseren van wat de blockbuster daadwerkelijk bereikt.
Bijna vijftig jaar na zijn debuut is de film die Tarantino onovertroffen acht, Steven Spielbergs *Jaws*. Het is een gigantische commerciële onderneming die is ontworpen om geschreeuw, gelach en gejuich van het publiek te ontlokken, maar toch blijft het minutieus geregisseerd, visueel verbluffend en rijk aan genuanceerde karakterontwikkeling. *Jaws* is nu teruggekeerd naar Netflix, vergezeld van drie sequels die de gewaardeerde reputatie zeker niet delen.
De reden achter Tarantino's bewering dat Jaws de hoogste filmische prestatie is
Quentin Tarantino’s onderscheid tussen een ‘film’ en een ‘film’ gaat verder dan louter kwaliteitsbeoordelingen. Zijn opmerkingen impliceren dat een 'film' vaak neigt naar artistieke expressie, terwijl een 'film' de volledige entertainmentervaring belichaamt, speciaal gemaakt om een breed theaterpubliek te boeien.
Deze context maakt Jaws een bijzonder passende selectie. Steven Spielberg was niet bezig met een grimmige, arthouse-verkenning; in plaats daarvan produceerde hij een gigantische Hollywood-thriller waarin een grote witte haai centraal stond die Amity Island bedreigde.
De commerciële doelstellingen ondermijnen echter niet de artistieke waarde ervan. Het nauwgezette vakmanschap komt tot uiting in de gespannen regie van Spielberg, de iconische partituur van John Williams, het acteerwerk van Roy Scheider, Richard Dreyfuss en Robert Shaw, en de strategische keuze om de haai grotendeels uit het zicht te houden. Het argument van Tarantino lijkt te zijn dat Jaws een zeldzame blockbuster is waarin bijna elk element in perfecte harmonie functioneert om puur entertainment te leveren.
Jaws creëerde het zomerse blockbuster-fenomeen – en is nog steeds een van de grootste
Jawsforever heeft de releasestrategie van Hollywood opnieuw vormgegeven. Vóór 1975 werd de zomer niet automatisch gezien als de meest winstgevende periode voor grote studio-releases. Spielbergs film werd een fenomeen en droeg bij aan de totstandkoming van het moderne blockbuster-model voor de zomer.
De productieproblemen hebben de uiteindelijke film aantoonbaar verbeterd. De mechanische haai bleef falen, waardoor Spielberg gedwongen werd manieren te bedenken om terreur op te wekken zonder het wezen voortdurend te onthullen. Deze beperking leverde een van de grootste troeven van de film op: de verwachting.
De eerste aanval, de onheilspellende camerahoeken onder water en Williams' direct herkenbare motief van twee noten laten zien dat kijkers geen zichtbaar monster nodig hebben om geboeid te worden. Bijna vijf decennia later blijft Jaws een zeer effectieve thriller omdat de spanning berust op elementen die niet in de loop van de tijd verslechteren.
De vervolgfilms van Jaws zijn op Netflix verschenen: zijn ze je tijd waard?
Alle vervolgfilms van Jaws zijn te bekijken, maar niet omdat ze de kwaliteit van het origineel evenaren. Het hoogtepunt is Jaws2, dat gemakkelijk de rest overtreft. Roy Scheider speelt opnieuw de rol van Martin Brody, en de film levert een aantal sterke decorstukken op, vooral de steeds hectischer wordende scènes met een groep tienerzwemmers die op zee zijn gestrand.
Na dat punt wordt elke volgende Jaws-inzending steeds absurder. Jaws3‑D neigt zwaar naar gekheid en plaatst het verhaal in een attractie van het type SeaWorld. De verouderde 3D-gimmick ziet er nu komisch uit, maar toch geeft dat zeer retro-spektakel het beeld een heerlijk campy, zo slecht dat het werkt-sfeer. Hierna volgt Jaws: The Revenge, die de serie enorm uit koers brengt.
Jaws: The Revenge stelt dat een grote witte opzettelijk op jacht is naar het huishouden van Brody, waarbij hij het dier herschikt als een onderwaterwreker die uit is op wraak op het hele gezin. De film behoort tot de meest bizarre vervolg-blockbusters, waardoor hij puur op basis daarvan een zekere kijkwaardigheid heeft. Hoewel het nooit het origineel zou kunnen evenaren, zorgt de focus op Ellen Brody van Lorraine Grey voor een grillig bevredigende afsluiting van de serie.
